NIEINWAZYJNE WSPOMAGANIE ARCHEOLOGICZNEGO ZDJĘCIA POLSKI OKOLIC POZNANIA

Celem projektu jest kompleksowe rozpoznanie osadnictwa pradziejowego, średniowiecznego i nowożytnego na terenie Poznania i jego okolic przy zastosowaniu nowoczesnych metod prospekcyjnych. W przedsięwzięciu wykorzystywane są trzy główne metody:
- praktykowana od wielu lat metoda badań powierzchniowych (wzbogacona o współczesne możliwości technologiczne),
- rekonesansu lotniczego,
- prospekcji geofizycznej.

W ramach projektu przeprowadzane są powtórne badania powierzchniowe, gdyż dotychczasowe wymagają aktualizacji, weryfikacji i wzbogacenia. Prace terenowe realizowane są na obszarach podlegających silnej antropopresji związanej z rozwojem społecznoekonomicznym w aglomeracji poznańskiej:
- północnej części Poznania - w strefie bardzo intensywnego budownictwa mieszkaniowego, jak również związanej z lokalizacją kompleksów handlowo-magazynowych,
- południowej partii miasta - gdzie pojawiają się deweloperskie osiedla mieszkaniowe i strefa przemysłowo-magazynowa. Ponadto w tym rejonie aglomeracji w znaczącym stopniu rozwija się eksploatacja kruszyw.

Rezultaty prowadzonego rozpoznania powierzchniowego zostaną zintegrowane z wynikami rekonesansu lotniczego. Wykorzystanie obu metod ma doprowadzić do zwiększenia puli informacji o zasobach dziedzictwa archeologicznego i stworzenia nowych możliwości zarządzania nim. Kolejnym etapem prac nieinwazyjnych, prowadzonych zgodnie z projektem,  będzie zastosowanie metod geofizycznych na potrzeby dokładnego rozpoznania wyróżniających się stanowisk archeologicznych. Wyniki aplikacji wzajemnie uzupełniających się metod - badań powierzchniowych, rekonesansu lotniczego oraz prospekcji geofizycznej, dostarczą informacji o rozmaitych aspektach stanowisk. Analiza danych pozyskanych różnymi sposobami stanie się podstawą krytycznej refleksji nad efektywnością zastosowanych metod, z uwzględnieniem ich ograniczeń, wiedzy o procesach podepozycyjnych, zmienności warunków środowiskowych.  W ten sposób będzie można poszerzyć wiedzę o potencjale każdej metody oraz efektywności ich integracji. Tym samym powstaną sprzyjające warunki do promocji takich działań wśród archeologów oraz osób odpowiedzialnych za duże inwestycje infrastrukturalne.

Zasób zebranych informacji pozwoli również na wykorzystanie ich na potrzeby ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Cele konserwatorskie projektu są istotne w szczególności z perspektywy zagrożeń jakim podlega dziedzictwo archeologiczne, zwłaszcza w rejonie wielkich aglomeracji, takich jak m.in. miasto Poznań. Ogromny rozwój stref przemysłowych, handlowych i infrastrukturalnych miast powoduje, że trudno jest kontrolować wszelkie działania destrukcyjne stanowisk archeologicznych. W konsekwencji prowadzi to do sporych uszczerbków w znanych zasobach archeologicznych. Projekt pozwala na aktualizację i udostępnienie służbom konserwatorskim aktualnej wiedzy o stanie tych zasobów. Dostarczy także nowych, bazujących na GIS (Systemie Informacji Geograficznej), narzędzi pozwalających na efektywną ochronę i zarządzanie dziedzictwem archeologicznym.


Oczekiwane rezultaty projektu:
 - stworzenie zaktualizowanej i wzbogaconej bazy danych o zasobach dziedzictwa archeologicznego w okolicy Poznania
 - opracowanie szczegółowego rozpoznania archeologicznego wybranych stanowisk o największym potencjale poznawczym;
 - wypracowanie podstaw źródłowych z zakresu przeszłości kulturowej i przyrodniczej oraz stanu współczesnego środowiska w rejonie Poznania;
 - ukazanie potencjału wykorzystanych w projekcie nieinwazyjnych metod badawczych w ramach rozpoznania zasobów archeologicznych aglomeracji poznańskiej oraz podkreślenie efektywności integracji metod prospekcyjnych;
 - wskazanie potencjalnych zagrożeń dziedzictwa archeologicznego Poznania i okolic, związanych z intensywnym rozwojem budownictwa, przemysłu, handlu, infrastruktury drogowej oraz eksploatacji zasobów naturalnych;
 - przygotowanie podstaw naukowych dla właściwej ochrony zagrożonych elementów dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego aglomeracji poznańskiej;
 - stworzenie internetowej bazy danych prezentującej dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze aglomeracji poznańskiej.